Komórki somatyczne
i zapalenie wymienia

Problem z komórkami somatycznymi u krów mlecznych to jedno z najczęstszych wyzwań w produkcji mleka. Komórki somatyczne (SCC) to głównie leukocyty oraz komórki nabłonkowe, które naturalnie występują w mleku. Ich liczba rośnie, gdy w gruczole mlekowym toczy się stan zapalny – najczęściej zapalenie wymienia. 

Podwyższony poziom komórek somatycznych świadczy o problemach zdrowotnych w stadzie i bezpośrednio obniża jakość mleka. Mleko z wysokim SCC ma gorsze parametry technologiczne (np. trudniej je przerabiać na sery), szybciej się psuje i traci wartość handlową. Dodatkowo krowy z przewlekle podwyższonym SCC dają mniej mleka, częściej zapadają na mastitis i wymagają kosztownego leczenia, a w dłuższej perspektywie szybciej wypadają ze stada. 

Do głównych przyczyn wysokiej liczby komórek somatycznych należą: brak higieny doju, złe warunki utrzymania (brudna, wilgotna ściółka), niedokładna dezynfekcja strzyków, zbyt późne wykrywanie mastitis, a także błędy w żywieniu osłabiające odporność krów. 

Zapalenie wymienia u krowy mlecznej (mastitis) to jedna z najczęstszych i najbardziej kosztownych chorób w produkcji mleka. Polega na stanie zapalnym gruczołu mlekowego wywołanym głównie przez bakterie, które przedostają się do wymienia przez kanał strzykowy. 

Zapalenie niesie ze sobą poważne skutki zarówno dla zdrowia zwierzęcia, jak i dla całej produkcji. Przede wszystkim prowadzi do znacznego spadku wydajności mlecznej – krowa może dawać nawet kilkadziesiąt procent mniej mleka niż w normalnych warunkach. Dodatkowo pogarsza się jego jakość: rośnie liczba komórek somatycznych, a mleko traci swoje właściwości technologiczne, przez co gorzej nadaje się do przetwórstwa. Każdy przypadek mastitis wiąże się także z kosztami leczenia i koniecznością wylewania mleka w okresie terapii, co oznacza realne straty finansowe. W dłuższej perspektywie krowy dotknięte zapaleniem wymienia są bardziej narażone na nawroty choroby, a przez to częściej brakowane, co skraca ich użytkowość w stadzie i obniża opłacalność całej produkcji.